Op 21 november 2005 organiseerde de GWHP een voorlichtingsavond over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), die op 1 januari 2006 van kracht wordt. De ongeveer 30 aanwezigen in het Menno Lutter, onder wie Patrimonium-directeur Jan van der Heide, luisterden aandachtig naar Ria Havenstroom van de Woonbond.

Wet maatschappelijke ondersteuning
Zoveel mogelijk voor jezelf en anderen zorgen

Zij vertelde dat de totale kosten van de zorg in de komende jaren sterk zullen toenemen. Het aantal ouderen in de samenleving groeit en de gemiddelde leeftijd wordt steeds hoger. Om de zorg betaalbaar te houden zijn veranderingen in het zorgstelsel noodzakelijk. Eén van de maatregelen is de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning.

Hulp
De bedoeling van de Wmo is dat mensen zoveel mogelijk voor zichzelf en voor elkaar zorgen. In het kort komt het erop neer dat iedereen in eerste instantie zelf op zoek gaat naar mogelijkheden om zelfstandig te blijven leven. Als iemand hulp nodig heeft bij dagelijkse bezigheden, zoals boodschappen doen of huishoudelijke klussen, moet hij eerst een beroep doen op zijn buren of zijn kinderen. Pas wanneer iemand die ondersteuning niet zelf kan regelen kan hij terecht bij de gemeente, die vervolgens een vrijwilligers- of professionele organisatie inschakelt voor de nodige ondersteuning.

Gemeente
En dat is nieuw, want tot nu toe was de rijksoverheid verantwoordelijk voor maatschappelijke ondersteuning. Met de Wmo hevelt het rijk het geld en de verantwoordelijkheid voor die ondersteuning dus over naar de gemeente. Want de gemeente, vindt men in Den Haag, heeft beter zicht op de plaatselijke situatie. En kan dus de dienstverlening beter aanpassen op iemands persoonlijke omstandigheden.

Verantwoording
De gemeente is verplicht burgers en cliëntenorganisaties te betrekken bij de plannen voor de Wmo. Bovendien moet straks verantwoording worden afgelegd aan de eigen inwoners en niet meer aan het rijk. Als die inwoners het niet eens zijn met de manier waarop de gemeente de Wmo uitvoert, kunnen zij de gemeenteraad vragen de wethouder ter verantwoording te roepen.

Eén loket
Met de invoering van de Wmo komt er meer samenhang in de ondersteuning voor de burger. Zo kan iedereen straks bij één loket terecht met vragen over vervoer, voorzieningen voor gehandicapten, aanpassen van de woning, verkrijgen van zorg, et cetera. Het wordt de taak van de gemeente ervoor te zorgen dat iedere burger volwaardig kan deelnemen aan de maatschappij. Daarbij mogen ouderen en gehandicapten geen drempels ervaren.

Zelfredzaamheid bevorderen
Maar voorop in de Wmo staat dat de gemeente de zelfredzaamheid van mensen dient te bevorderen. De wet komt er dan ook vooral op neer dat mensen die zorg nodig hebben vaker een beroep gaan doen op hun eigen vaardigheden om kinderen of vrijwilligers in te schakelen. En dus minder snel bij de overheid aankloppen.

Beroering
Dat bracht de zaal nogal in beroering, want er is heden ten dage een groot gebrek aan vrijwilligers. Zo voerde iemand aan dat zij weliswaar zes kinderen heeft, maar zich desondanks bezwaard voelt een beroep op hen te doen omdat ze allemaal een volledige baan hebben. En wat nou als je helemaal geen kinderen hebt en ook nog eens niet goed met je buren op kunt schieten? Havenstroom antwoordde dat er in zulke gevallen altijd naar de persoonlijke situatie van mensen gekeken zal worden.

Druk op de ketel
Aan het eind van de avond vroeg Jan van der Heide nog even het woord. Hij toonde zich verheugd over het feit dat het geld voor zorg nu ook ingezet kan worden voor welzijn. 'Want als mensen zich welbevinden hebben ze minder behoefte aan zorg'. Ook wees hij erop dat iedereen tegenwoordig maar een beetje op zichzelf leeft. En dat is een groot verschil met vroeger, toen het heel normaal was als je een beroep op je buren deed. Hij kon zich er daarom goed in vinden dat er door de Wmo weer een beetje druk op de ketel komt. 'We moeten terug naar een tijd waar iedereen weer een beetje op elkaar let', stelde hij vast. 'Dan krijgen we vanzelf een plezieriger samenleving.'

Wilt u meer weten over de Wmo? Kijk dan op www.invoeringwmo.nl

WMO